PARP wzmacnia kompetencje przedsiębiorstw w zakresie cyberbezpieczeństwa i zielonej transformacji

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) wspólnie z NASK oraz Agencją Rozwoju Przemysłu (ARP) przygotowała nowe rekomendacje wspierające rozwój kompetencji przedsiębiorstw w obszarze cyberbezpieczeństwa oraz zielonej transformacji. Dokumenty odpowiadają na rosnące zagrożenia cyfrowe, potrzebę budowy odpornych łańcuchów dostaw i zwiększania udziału polskich firm w strategicznych inwestycjach energetycznych, w tym w sektorze offshore.

Nowe działania PARP koncentrują się na praktycznym wsparciu sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w budowaniu odporności organizacyjnej, rozwijaniu kompetencji pracowników oraz przygotowaniu firm do funkcjonowania w dynamicznie zmieniającym się otoczeniu gospodarczym i technologicznym.

– Dziś o konkurencyjności przedsiębiorstw coraz częściej decydują nie tylko technologia czy kapitał, ale przede wszystkim kompetencje i zdolność organizacji do szybkiego reagowania na zmieniające się wyzwania. Dlatego jako PARP konsekwentnie rozwijamy rozwiązania, które pomagają przedsiębiorcom budować odporność – zarówno w obszarze cyberbezpieczeństwa, jak i zielonej transformacji gospodarki. Naszym celem jest tworzenie praktycznych narzędzi wspierających firmy w codziennym funkcjonowaniu, podnoszeniu kwalifikacji pracowników oraz przygotowaniu do udziału w strategicznych projektach i nowoczesnych łańcuchach dostaw. Wierzymy, że inwestycja w kompetencje pracowników jest dziś jedną z najważniejszych inwestycji rozwojowych polskich przedsiębiorstw – mówi Krzysztof Gulda, prezes PARP.

Cyberbezpieczeństwo zaczyna się od codziennych decyzji – współpraca z NASK

Rekomendacja dotycząca kompetencji w zakresie cyberbezpieczeństwa została opracowana wspólnie z NASK w odpowiedzi na dynamicznie zmieniający się krajobraz zagrożeń cyberbezpieczeństwa. Obecnie wiele incydentów nie wynika wyłącznie z zaawansowanych podatności technicznych, ale przede wszystkim z błędów użytkowników, braku podstawowych nawyków bezpieczeństwa, niskiej odporności na socjotechnikę oraz niewystarczającej świadomości zagrożeń związanych z codziennym korzystaniem z narzędzi cyfrowych.

– Cyberataki nie są dziś problemem wyłącznie międzynarodowych korporacji czy banków. Cyberprzestępcy coraz częściej atakują przedsiębiorstwa z sektora MŚP, które nie posiadają rozbudowanych działów IT ani zaawansowanych zabezpieczeń. W takich organizacjach pojedyncza fałszywa faktura lub telefon od osoby podszywającej się pod przełożonego może prowadzić do realnych strat finansowych i organizacyjnych. Od początku prac nad rekomendacją zależało nam na stworzeniu modelu szkoleniowego możliwego do wykorzystania w realnych warunkach funkcjonowania sektora MŚP. Małe i średnie przedsiębiorstwa nie zawsze mogą pozwolić sobie na długie i rozbudowane procesy szkoleniowe, dlatego rekomendacja została zaprojektowana w sposób modułowy i praktyczny. Jej celem jest wspieranie przedsiębiorstw w rozwijaniu kompetencji pracowników tam, gdzie są one najbardziej potrzebne – mówi Paweł Zegarow, ekspert NASK i współautor rekomendacji.

Istotnym powodem podjęcia prac nad rekomendacją była również specyfika przedsiębiorstw z sektora MŚP. W przeciwieństwie do dużych organizacji firmy te często nie dysponują rozbudowanymi działami bezpieczeństwa, wyspecjalizowanymi zespołami IT ani sformalizowanymi procedurami reagowania na incydenty. W praktyce bezpieczeństwo cyfrowe w sektorze MŚP w dużym stopniu zależy od codziennych decyzji i zachowań pracowników niebędących specjalistami IT.

Otwarcie fałszywej wiadomości, brak aktualizacji urządzenia, niewłaściwe przetwarzanie danych czy nieprawidłowa reakcja na incydent mogą prowadzić do poważnych konsekwencji finansowych, organizacyjnych i reputacyjnych. Dlatego założeniem rekomendacji było przygotowanie uniwersalnego dokumentu, możliwego do zastosowania w różnych typach przedsiębiorstw, określającego minimalny zakres wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych wspierających bezpieczne funkcjonowanie w środowisku cyfrowym.

Rekomendacja ma wspierać przedsiębiorstwa w budowaniu podstawowej odporności organizacyjnej i rozwijaniu kultury bezpieczeństwa cyfrowego, która staje się dziś jednym z kluczowych elementów stabilnego funkcjonowania firmy.

Nowe obszary w zielonej rekomendacji – współpraca z ARP

Zieloną rekomendację zaktualizowaliśmy we współpracy z Agencją Rozwoju Przemysłu. Rozszerzenie programu stanowi odpowiedź na potrzebę zwiększania udziału komponentu krajowego (local content) w strategicznych inwestycjach związanych z transformacją energetyczną.

Założenia „Kodeksu Dobrych Praktyk” Ministerstwa Aktywów Państwowych oraz działania Rady Ministrów wskazują, że wielkoskalowe inwestycje energetyczne powinny stawać się impulsem do rozwoju krajowych kompetencji, miejsc pracy oraz zdolności przemysłowych. Realizacja tego celu wymaga jednak nie tylko zmian po stronie zamawiających, ale również stworzenia przedsiębiorstwom praktycznych narzędzi wspierających ich przygotowanie do udziału w strategicznych łańcuchach dostaw.

– Strategiczne inwestycje energetyczne, takie jak morska energetyka wiatrowa, powinny stanowić impuls do rozwoju kompetencji krajowego przemysłu, kreowania nowych miejsc pracy oraz wzmacniania potencjału produkcyjnego i usługowego krajowych firm. Realizacja tego celu wymaga udostępnienia polskim firmom narzędzi ułatwiających udział w łańcuchach dostaw i skuteczną rywalizację o projekty. Przygotowane zmiany w zielonych rekomendacjach otworzą przedsiębiorcom drzwi do szkoleń, które umożliwią im budowę odpowiednich kompetencji i zdolności kontraktowych. Odpowiadamy w ten sposób na potrzebę zwiększania udziału komponentu krajowego w sektorze offshore. To także przykład efektywnej współpracy między instytucjami rozwoju, która przekłada się na realne korzyści dla biznesu – podkreśla Krzysztof Telega, wiceprezes ARP S.A.

W odpowiedzi na te potrzeby do zielonych rekomendacji dodano nowy obszar: „Budowanie zdolności przedsiębiorstwa do uczestnictwa w łańcuchach dostaw w obszarze zielonej gospodarki”. Obejmuje on osiem kluczowych kompetencji niezbędnych do przygotowania przedsiębiorstw do wejścia i funkcjonowania w łańcuchach dostaw projektów zielonej transformacji.

Nowe kompetencje dotyczą m.in. strategii wejścia do łańcuchów dostaw, ofertowania, kontraktacji, bezpieczeństwa, jakości, realizacji dostaw, innowacji oraz rozwoju kompetencji. Ich celem jest praktyczne przygotowanie firm do spełnienia wymagań deweloperów i wykonawców Tier 1 oraz skutecznego konkurowania o kontrakty w projektach realizowanych na Morzu Bałtyckim.

Wprowadzenie ośmiu dodatkowych kompetencji stanowi bezpośrednie przełożenie nowego obszaru rekomendacji na konkretne usługi szkoleniowe i doradcze, które będą mogły zostać sfinansowane za pośrednictwem Bazy Usług Rozwojowych. Dzięki temu program stanie się praktycznym instrumentem wspierającym realizację polityki local content oraz budowę trwałych zdolności przemysłowych polskich przedsiębiorstw w sektorach strategicznych dla zielonej transformacji.

Aktualizacja rekomendacji wpisuje się również w zmieniające się kierunki europejskiej i krajowej polityki przemysłowej. Net-Zero Industry Act, Critical Raw Materials Act, Green Deal Industrial Plan oraz Clean Industrial Deal wskazują, że transformacja energetyczna wymaga nie tylko rozwoju zielonych technologii, ale również budowy silnych, odpornych i zlokalizowanych w Unii Europejskiej łańcuchów dostaw.

Kompetencje przyszłości fundamentem odpornej gospodarki

Nowe rekomendacje przygotowane przez PARP wraz z partnerami odpowiadają na dwa kluczowe wyzwania współczesnej gospodarki – bezpieczeństwo cyfrowe przedsiębiorstw oraz rozwój kompetencji niezbędnych do udziału w zielonej transformacji. W obu przypadkach kluczowe znaczenie ma wzmacnianie praktycznych umiejętności pracowników i przedsiębiorców, które pozwalają budować odporność organizacyjną, zwiększać konkurencyjność firm oraz skutecznie reagować na zmieniające się warunki rynkowe i technologiczne.