Nagrodzony na Europejskim Kongresie Gospodarczym startup pomaga walczyć z powikłaniami cukrzycy

Co dziesiąty Polak choruje na cukrzycę, a co u czwartego diabetyka potencjalnie wystąpi tzw. zespół stopy cukrzycowej – schorzenie kończyny dolnej, które w wielu przypadkach kończy się amputacją. Stworzona przez startup Nieamputuj.pl aplikacja do oceny ran na stopie używa autorskiego algorytmu AI do zminimalizowania tego ryzyka. Projekt uzyskał dofinansowanie z programu „Platformy startowe dla nowych pomysłów” w ramach Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW), działania realizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).

Według danych pochodzących z raportu International Diabetes Federation w 2050 r. w Europie będzie żyło 72,4 mln osób chorujących na cukrzycę, co stanowi 10-procentowy wzrost w odniesieniu do 2024 r. W Polsce z cukrzycą zmaga się ponad 3 mln dorosłych osób, czyli ok. 10,2 proc. populacji[1]. Mimo że jest to wynik wyższy od europejskiej średniej, to nakłady na leczenie są znacznie niższe. Przeciętny roczny koszt opieki nad pacjentem w Polsce wynosi 1 234,8 dol., podczas gdy średnia europejska przekracza 2 950,9 dol.[2]

Jednym z najpoważniejszych powikłań cukrzycy pozostaje zespół stopy cukrzycowej (ZSC), na który cierpi w Polsce od 150 do 300 tys. chorych (ok. 5–10 proc. cukrzyków)[3]. Powikłanie to generuje nie tylko ogromne koszty związane z diagnostyką, leczeniem i rehabilitacją, ale przede wszystkim grozi amputacją kończyny dolnej oraz zwiększa ryzyko śmierci. Ok. 30,5 proc. chorych z ZSC umiera w ciągu 5 lat od zachorowania, co jest wynikiem porównywalnym ze zbiorczą śmiertelnością chorób nowotworowych w analogicznym okresie. Wysoka amputacja kończyny dolnej zwiększa 5-letnią śmiertelność do ponad 56 proc.[4]

Według danych z raportu OECD „Health at Glance” wskaźnik amputacji kończyn dolnych w Polsce stale rośnie. W 2019 roku wynosił on 7,5, natomiast w 2023 roku już 8,6 proc[5].

– Obecnie w Polsce amputacja kończyny dolnej spowodowana zespołem stopy cukrzycowej wykonywana jest średnio co niecałe dwie godziny. Ich łączna liczba dochodzi do 6 tysięcy rocznie. Daje nam to jeden z najwyższych wskaźników w Europie – mówi dr n. med. Piotr Liszkowski, współzałożyciel Nieamputuj.pl. – Amputacja generuje wielokrotnie wyższe koszty niż kompleksowa terapia zespołu stopy cukrzycowej. W ramach pilotażu Ministerstwa Zdrowia realizowanego przez ośrodki pilotażowe, w tym przez nasz zespół w szpitalu w Szamotułach, średni koszt opieki nad jednym pacjentem wynosił około 30 tys. zł. Natomiast w tym miejscu należy podkreślić, że sama amputacja to nie tylko wydatek związany z operacją chirurgiczną, lecz także z nierzadko długotrwałym leczeniem, rehabilitacją, zaopatrzeniem w protezy (tymczasowe, ostateczne refundowane co kilka lat), a często również z innymi wydatkami budżetu państwa (wypłaty świadczeń rentowych, socjalnych, wydatki PFRON) – podkreśla dr Piotr Liszkowski.

Innowacyjna terapia nadzieją dla pacjentów

Prowadzony przez dr. Liszkowskiego początkowo wewnętrzny pilotaż leczenia zespołu stopy cukrzycowej w Szpitalu Powiatowym w Szamotułach wykazał wysoką skuteczność leczenia. Działanie to zostało to dostrzeżone przez Ministerstwo Zdrowia i przyczyniło się do powstania Programu Pilotażowego realizowanego najpierw w Szamotułach, a następnie w kolejnych czterech ośrodkach. Pilotaż pokazał, że odpowiednia terapia może uchronić pacjenta przed amputacją niemal w każdym przypadku. Wśród pacjentów, którzy ukończyli cykl leczenia, skuteczność terapii wyniosła 95,67 proc.  W 5-miesięcznym okresie obserwacji po hospitalizacji wysoka amputacja została wykonana u ok. 4 proc. chorych.

Osiągnięcie to zostało docenione przez Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, które przyznało dr. Liszkowskiemu tytuł Lekarza Roku 2025.

– Niestety, na ten moment można powiedzieć, że w polskim systemie ochrony zdrowia brakuje rozwiązań i procedur – zarówno ambulatoryjnych, jak i szpitalnych – dedykowanych chorym z ZSC. Istniejące nieliczne specjalistyczne poradnie zajmujące się zespołem stopy cukrzycowej są niewydolne i przeciążone, co znacznie ogranicza dostępność chorych do specjalistycznej opieki. Z tego względu, nasunął nam się pomysł na rozwiązanie ułatwiające profilaktykę, wczesną diagnostykę i wdrażanie odpowiedniego wstępnego postępowania w ZSC – dodaje dr Piotr Liszkowski.

AI zapobiegnie amputacjom

W odpowiedzi na tę lukę systemową powstała aplikacja opracowana przez medtechowy startup Nieamputuj.pl.  Rozwiązanie zostało stworzone z myślą o ograniczeniu liczby amputacji kończyn dolnych w Polsce poprzez wczesną diagnostykę zespołu stopy cukrzycowej oraz proponowanie właściwego postępowania.

System opiera się na połączeniu sztucznej inteligencji z wiedzą kliniczną lekarzy praktyków.  Autorskie algorytmy AI analizują zdjęcia rany wykonane smartfonem przez pacjenta lub jego opiekuna, a następnie aplikacja przekazuje choremu szczegółowe zalecenia terapeutyczne. Kluczową cechą projektu jest to, że o ile za ocenę obrazu odpowiada AI, o tyle same porady medyczne zostały przygotowane bezpośrednio przez doświadczonych lekarzy, co minimalizuje ryzyko błędów. Narzędzie umożliwia przeprowadzenie wstępnej oceny stanu stopy w warunkach domowych, co pozwala na szybszą reakcję i odciążenie systemu poradni specjalistycznych. Obecnie oprogramowanie przechodzi proces certyfikacji jako wyrób medyczny, a jego wersja edukacyjna z aktywnymi algorytmami AI jest już udostępniana studentom medycyny.

– Kluczowym elementem projektu są algorytmy sztucznej inteligencji, stanowiące system analizy zdjęć. Co więcej, został on dodatkowo autorsko udoskonalony w celu zwiększenia skuteczności oceny. Rozwiązanie to może być integrowane z różnymi systemami informatycznymi wykorzystywanymi w placówkach medycznych, takich jak szpitale czy poradnie. Sama aplikacja pełni natomiast funkcję interfejsu umożliwiającego dostęp do systemu, uzyskanie wyników analizy oraz ewentualnych zaleceń prezentowanych w jej obrębie – mówi dr Piotr Liszkowski.

Fundusze Europejskie napędzają polskie startupy

Potencjał pomysłu stworzonego przez spółkę Nieamputuj.pl został dostrzeżony przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP). Firma brała udział w programie „Platforma Startowa Unicorn Hub”, realizowanym w ramach Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW). Startup zakończył proces inkubacji z pozytywnym wynikiem, co umożliwiło mu złożenie wniosku o finansowanie w kwietniu 2022 roku, a następnie rozpoczęcie realizacji projektu we wrześniu 2022 roku.

– Merytoryczne wsparcie ze strony inkubatora było kluczowe na wczesnych etapach powstawania naszego startupu. Jako lekarz obracam się w zupełnie w innej dziedzinie – tej medycznej. Przestrzeń biznesowa, ekonomiczna była dla mnie raczej odległa. Zdobycie wiedzy teoretycznej, a następnie jej zastosowanie w praktyce – zarówno w pracy projektowej i jej realizacji, jak i do modeli biznesowych oraz działań marketingowych – było dla nas nowym doświadczeniem, a jednocześnie kluczowym elementem całego procesu. Bez tego etapu nie bylibyśmy w stanie skutecznie zrealizować dalszych założeń projektu – podkreśla dr Piotr Liszkowski.

Startup Nieamputuj.pl odniósł duży sukces podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EKG), zdobywając tytuł laureata konkursu ECC Startup Challenge.

– Zostaliśmy laureatami dzięki głosowaniu internautów, co świadczy o tym, jak dużą potrzebą społeczną jest konieczność działań wspierających chorych z zespołem stopy cukrzycowej. Wierzymy, że rozwiązanie Nieamputuj.pl może realnie poprawić sytuację pacjentów, ponieważ wdrożenie odpowiednich, efektywnych działań już w warunkach domowych oraz szybkie skierowanie się do właściwej placówki znacząco zwiększa szansę na uniknięcie amputacji kończyny dolnej. Każde działanie, które byłoby działaniem na rzecz tej grupy chorych daje szansę na poprawienie alarmujących i niekorzystnych statystyk – podsumowuje dr Piotr Liszkowski.

[1] IDF Diabetes Atlas 2025 | Global Diabetes Data & Insights

[2] Tamże

[3] Zespół stopy cukrzycowej | Cukrzyca - mp.pl

[4] Five year mortality and direct costs of care for people with diabetic foot complications are comparable to cancer | Journal of Foot and Ankle Research | Springer Nature Link

[5] Health at a Glance 2023 | OECD