Dual-use i obronność – wsparcie PARP dla firm rozwijających technologie dla bezpieczeństwa

Technologia, która dziś służy cywilnym użytkownikom, jutro może znaleźć zastosowanie w obszarze obronności. Dron, system autonomiczny, rozwiązanie cyberbezpieczeństwa, zaawansowany sensor czy technologia kosmiczna mogą rozwijać się na rynku komercyjnym, a jednocześnie odpowiadać na potrzeby związane z bezpieczeństwem. Właśnie dlatego technologie podwójnego zastosowania – dual-use – zyskują strategiczne znaczenie dla gospodarki.

Dla przedsiębiorców to szansa na wejście na nowe rynki i rozwijanie produktów o szerokim potencjale zastosowań. Dla państw – możliwość wzmacniania własnych zdolności technologicznych i przemysłowych.

Nie jest to jednak prosty proces. Między obiecującym pomysłem a rozwiązaniem, które rzeczywiście trafia do użytkownika, znajduje się wiele etapów: badania, prototypowanie, testy, pozyskanie finansowania, certyfikacja, przygotowanie produkcji i budowanie relacji z odbiorcami. W sektorze dual use i obronnym dodatkowym wyzwaniem jest funkcjonowanie na rynku o wysokich wymaganiach technologicznych i regulacyjnych.

Jak skrócić tę drogę? I jak sprawić, by polskie firmy nie tylko tworzyły dobre technologie, ale również potrafiły przekuć je w produkty i zdolności przemysłowe?

Lekcja z Europy – technologia potrzebuje partnerów

Odpowiedzi na te pytania można znaleźć m.in. w doświadczeniach państw, które w ostatnich latach intensywnie rozwijają współpracę między sektorem cywilnym, obronnym, nauką i biznesem.

Pokazuje je najnowsza, dwudziesta edycja raportu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości „Monitoring trendów w innowacyjności”[1], analizująca zmiany zachodzące w pierwszej połowie 2026 r. Jednym z obszarów raportu są rozwiązania wspierające rozwój technologii dla obronności i bezpieczeństwa.

Przykłady z Danii, Estonii, Finlandii i Szwecji pokazują, że poszczególne państwa koncentrują się na różnych elementach tego samego procesu: jak połączyć technologię z infrastrukturą, kapitałem, wiedzą i przyszłym odbiorcą.

Dania: prototyp trzeba sprawdzić w praktyce

Duński program Defence Tech Denmark łączy startupy i małe oraz średnie przedsiębiorstwa z zapleczem badawczym, ekspertami i potencjalnymi odbiorcami technologii.

Dzięki temu firmy mogą nie tylko rozwijać prototypy, ale również testować je i przygotowywać do wdrożenia. W pierwszej edycji programu spośród ponad 150 zgłoszeń wybrano 27 firm. W ciągu trzech lat wsparcie ma trafić łącznie do 72 startupów i MŚP rozwijających technologie dla obronności i ochrony infrastruktury krytycznej.

Estonia: technologia potrzebuje dostępu do rynku

Estonia postawiła m.in. na budowanie międzynarodowych kontaktów. Uruchomiony w lutym 2026 r. portal Eesti.ai poświęcony estońskiemu sektorowi obronnemu prezentuje krajowe firmy, ich specjalizacje oraz dostępne instrumenty wsparcia.

Platforma ma ułatwiać zagranicznym partnerom i inwestorom znalezienie estońskich przedsiębiorstw oraz nawiązanie współpracy. To przykład rozwiązania odpowiadającego na jeden z podstawowych problemów młodych firm technologicznych: jak przejść od dobrego rozwiązania do pierwszego dużego partnera i kolejnego etapu finansowania.

Finlandia: nauka, biznes i testy w jednym systemie

Finlandia rozwija sieci współpracy przedsiębiorstw, ekspertów, instytutów badawczych i środowisk testowych. Jednym z przykładów jest sieć DEFINE, rozwijana przez miasto Riihimäki z udziałem m.in. Uniwersytetu w Oulu.

Tego typu inicjatywy mają ułatwiać łączenie osiągnięć naukowych z praktycznymi potrzebami bezpieczeństwa oraz rozwój technologii podwójnego zastosowania.

Szwecja: współpraca cywilna i wojskowa

Szwecja rozwija natomiast współpracę pomiędzy sektorem cywilnym i wojskowym. Agencja innowacji Vinnova wraz ze szwedzkimi siłami zbrojnymi uruchomiła finansowanie inicjatyw dotyczących m.in. technologii dla nowoczesnego pola walki, współpracy sektora cywilnego z wojskiem oraz akceleracji technologii dual-use.

Znaczenie tego kierunku dobrze pokazuje skala finansowania – od uruchomienia programu w 2024 r. wzrosło ono dwukrotnie.

Rozwój technologii dla bezpieczeństwa wymaga połączenia kilku elementów. Sama dotacja na badania nie wystarczy, jeśli firma nie ma możliwości przetestowania rozwiązania, znalezienia partnera, pozyskania kolejnego kapitału czy uruchomienia produkcji.

To właśnie na kolejnych etapach tej drogi potrzebne są odpowiednie instrumenty wsparcia.

Polska: czas przełożyć potencjał na skalę

Polski sektor technologiczny ma wiele atutów, które mogą sprzyjać rozwojowi rozwiązań dual-use lub wyłącznie obronnych. Firmy działające w obszarach sztucznej inteligencji, robotyki, automatyzacji, cyberbezpieczeństwa, lotnictwa, energetyki czy technologii kosmicznych już dziś rozwijają rozwiązania o potencjale wykraczającym poza jeden rynek.

Wyzwanie polega na tym, aby umożliwić im przejście przez kolejne etapy rozwoju. Od pomysłu do prototypu. Od prototypu do wdrożenia. Od wdrożenia do produkcji. Od rynku krajowego do zagranicznego. Właśnie dlatego oferta Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości obejmuje różne instrumenty odpowiadające na potrzeby przedsiębiorstw znajdujących się na różnych etapach tej ścieżki.

– W obszarze technologii dual-use i obronnych nie możemy sobie pozwolić na lukę między innowacją a jej zastosowaniem. Jeżeli polska firma potrafi opracować rozwiązanie, które może mieć znaczenie dla bezpieczeństwa, państwo powinno stworzyć warunki, by mogła je przetestować, wdrożyć, uruchomić produkcję, dostarczyć polskim służbom i konkurować na europejskim rynku. Dlatego potrzebujemy nie pojedynczych instrumentów, lecz całej ścieżki rozwoju – od kapitału na technologię po inwestycje w zdolności przemysłowe aż do zapewnienia popytu zgodnie z polityka ‘local content’. To właśnie tę lukę pomagamy dziś wypełniać w PARP – Krzysztof Gulda, Prezes Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

PARP: wsparcie dopasowane do etapu rozwoju firmy

Dlaczego teraz?

Polska przeznacza na obronność 4,48% PKB, najwięcej w NATO, a ponad połowa tych wydatków trafia na nowy sprzęt. Jednocześnie import uzbrojenia wzrósł o 852% (2021-2025 wobec 2016-2020). Instrumenty PARP pozwalają zatrzymać większą część tych środków w krajowym ekosystemie: od pierwszego pilotażu startupu po budowę linii produkcyjnej.

Startup i deep tech – jak sprawdzić technologię i jej potencjał

Szczególne miejsce zajmują startupy rozwijające technologie deep tech – oparte na zaawansowanej wiedzy naukowej i inżynieryjnej.

Program „Startup Booster Poland – DeepTech Goes Dual” z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) będzie wspierał akcelerację startupów rozwijających rozwiązania o potencjale podwójnego zastosowania. Co najmniej połowa wspieranych startupów ma rozwijać technologie dual-use.

Akceleracja potrwa do 16 miesięcy i będzie przebiegać w dwóch etapach: od rozwoju technologii i weryfikacji jej potencjału rynkowego po przygotowanie do wejścia na rynek i skalowania działalności.

W każdym etapie startup będzie mógł otrzymać do 450 tys. zł grantu oraz do 50 tys. zł w formie bezpłatnych usług akceleratora, przy czym łączna wartość grantów nie może przekroczyć równowartości 200 tys. euro.

B+R i wdrożenie – kiedy technologia jest już gotowa na kolejny krok

Firmy, które prowadzą prace badawczo-rozwojowe lub chcą wdrożyć ich wyniki, mogą wykorzystać „Ścieżkę SMART” w ramach FENG.

Instrument obejmuje również projekty dual-use – pod warunkiem, że rozwiązanie ma zastosowanie cywilne. Nie można natomiast realizować projektów, których rezultaty mają zastosowanie wyłącznie militarne.

Wśród obszarów, które mogą być rozwijane w ramach takich projektów, znajdują się m.in. technologie informacyjne, systemy autonomiczne, zaawansowane materiały oraz technologie lotnicze i energetyczne.

Wsparcie może obejmować zarówno prace B+R, jak i wdrożenie ich wyników, a także internacjonalizację, ochronę własności intelektualnej czy rozwój kompetencji pracowników.

Dla kogo? MŚP.
Dofinansowanie: do 50 mln zł.

Planowany nabór projektów B+R odbędzie się 29 października – 29 grudnia 2026 r., a nabór dotyczący wdrożenia wyników prac B+R – 21 stycznia – 16 marca 2027 r.

STEP – kiedy potrzebne są inwestycje w zdolności produkcyjne

Kolejny etap to zwiększenie skali działalności. W tym obszarze istotnym instrumentem będzie STEP – Platforma Technologii Strategicznych dla Europy również finansowany z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki.

STEP jest europejską inicjatywą mającą wzmacniać strategiczną autonomię i zdolności przemysłowe państw członkowskich. W ramach naborów dotyczących technologii cyfrowych, biotechnologii oraz czystych i zasobooszczędnych technologii wsparcie mogą uzyskać również projekty dual-use.

PARP przygotowuje także odrębny nabór przeznaczony technologiom obronnym. Instrument będzie skierowany do MŚP i dużych przedsiębiorstw produkujących m.in. produkty końcowe, komponenty i maszyny potrzebne do ich wytwarzania, a także surowce krytyczne i powiązane usługi.

Wśród wspieranych obszarów znajdą się m.in.:

• systemy bezzałogowe i antydronowe,
• sztuczna inteligencja i cyberbezpieczeństwo,
• systemy łączności i dowodzenia,
• technologie kosmiczne,
• technologie walki radioelektronicznej,
• zaawansowane sensory i radary,
• technologie wspierające mobilność wojskową,
• ochrona infrastruktury krytycznej,
• bezpieczeństwo energetyczne.

Najważniejszą cechą instrumentu będzie koncentracja na inwestycjach produkcyjnych i przemysłowych – tworzeniu nowych linii technologicznych, budowie i rozbudowie zakładów, zwiększaniu zdolności wytwórczych oraz uruchamianiu produkcji strategicznych produktów, komponentów i usług.

Wsparcie będzie mogło obejmować również zakup maszyn i urządzeń, wartości niematerialnych i prawnych, roboty budowlane, szkolenia oraz specjalistyczne doradztwo.

Dofinansowanie: do 140 mln zł.
Dla kogo: MŚP i duże przedsiębiorstwa.
Planowany nabór: listopad 2026 – styczeń 2027.

Technologia potrzebuje jeszcze jednego zasobu – ludzi

Każda z tych ścieżek wymaga kompetencji – zarówno technologicznych, jak i menedżerskich czy produkcyjnych. Dlatego uzupełnieniem instrumentów finansowych są Sektorowe Rady ds. Kompetencji, które łączą przedsiębiorców, organizacje branżowe, instytucje edukacyjne, partnerów społecznych i administrację publiczną. Rady działają dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS).

Rady identyfikują potrzeby kompetencyjne poszczególnych sektorów, monitorują zmiany na rynku pracy i przygotowują rekomendacje dotyczące kwalifikacji oraz kształcenia kadr. W kontekście technologii obronnych i dual-use szczególne znaczenie mają rady działające m.in. w sektorach IT, telekomunikacji i cyberbezpieczeństwa, przemysłu lotniczego, kosmicznego, automatyki i robotyki, przemysłu metalowo-maszynowego, chemii oraz ochrony i bezpieczeństwa mienia i osób.

Dla przedsiębiorstw oznacza to dostęp do analiz i rekomendacji dotyczących kompetencji przyszłości oraz możliwość lepszego planowania rozwoju pracowników.

MSPO 2026: rozmowa o tym, co dzieje się już dziś

Że temat technologii dual-use przestaje być wyłącznie przedmiotem analiz i strategii, pokazała tegoroczna edycja Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach, która zakończyła się 11 września.

PARP uczestniczyła w wydarzeniu w ramach inicjatywy Team Poland, prezentując przedsiębiorcom dostępne możliwości wsparcia oraz rozmawiając o wyzwaniach związanych z rozwojem technologii dla obronności i bezpieczeństwa.

Podczas MSPO przedstawiono m.in. ofertę instytucjonalną dla przedsiębiorców branży defence i dual-use oraz możliwości związane z inicjatywą STEP. Ważnym punktem programu była również debata „Team Poland – kapitał, technologie, bezpieczeństwo. Dla odpornej gospodarki”, poświęcona znaczeniu finansowania, nowych technologii i współpracy instytucjonalnej.

MSPO było także przestrzenią do bezpośrednich rozmów z przedsiębiorcami. A te są szczególnie ważne, bo pozwalają spojrzeć na technologie dual-use nie tylko z perspektywy instrumentów wsparcia, lecz także realnych potrzeb firm: inwestycji, skalowania, pozyskiwania partnerów i wejścia na nowe rynki.

Nie chodzi tylko o stworzenie technologii

Rozwój technologii dual-use jest wymagającym procesem. Największą wartość przynosi wtedy, gdy kolejne elementy układają się w spójną ścieżkę: technologia, kompetencje, finansowanie, testowanie, odbiorca i produkcja.

Z perspektywy przedsiębiorcy kluczowe pytanie brzmi więc nie tylko: „czy mam pomysł na technologię?”, ale również: „co będzie potrzebne, żeby ten pomysł stał się produktem?”

PARP oferuje instrumenty odpowiadające na kolejne etapy tej drogi – od akceleracji startupów deep tech, przez badania i rozwój oraz wdrożenia, po inwestycje w zdolności produkcyjne. Uzupełnieniem są działania na rzecz rozwoju kompetencji.

Od laboratorium do produkcji. Od polskiej firmy do europejskiego rynku. Od technologii do realnego zastosowania. To właśnie na tej drodze rozstrzyga się dziś potencjał technologii dual-use.

[1] https://www.parp.gov.pl/component/publications/publication/monitoring-trendow-w-innowacyjnosci-raport-20