7 października 2026 r.
Od produkcji chleba po dane z kosmosu, czyli jak Fundusze Europejskie pomagają rosnąć firmom z Polski Wschodniej
Żywność, dostępność, produkcja i rolnictwo – w tych obszarach powstają projekty pokazujące rozwój innowacji w Polsce Wschodniej. Pod koniec września br. przedstawiciele Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR), Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) oraz mediów spotkali się z beneficjentami wsparcia ze strony Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej (FEPW). Misja studyjna stanowiła okazję do sprawdzenia, jak dofinansowanie ze środków europejskich pomaga przedsiębiorcom w rozwoju przełomowych rozwiązań, wzmocnieniu swojej oferty produktowej i jak wyglądają potrzeby lokalnych innowatorów.
Dla instytucji zaangażowanych w koordynację dystrybucji środków europejskich spotkania z beneficjentami programów rozwojowych pozwalają zobaczyć, jak takie wsparcie działa w praktyce. Przedsiębiorcy mogą szerzej opowiedzieć o podejmowanych decyzjach biznesowych i bieżących potrzebach, co z kolei pozwala drugiej stronie lepiej zrozumieć przebieg procesów inwestycyjnych oraz poznać specyfikę różnych branż. To bezcenna wiedza, która stanowi podstawę do planowania przyszłych programów wsparcia dla przedsiębiorców.
Efektywność dzięki automatyzacji
Podczas dwudniowej misji studyjnej odwiedzono „SPOŁEM” Powszechną Spółdzielnię Spożywców w Siedlcach. Firma wdraża obecnie projekt robotyzacji i cyfryzacji produkcji piekarniczej. Warta ponad 7 mln zł inwestycja, która uzyskała dofinansowanie z działania „Automatyzacja i robotyzacja w MŚP”, realizowanego z FEPW na kwotę 3 mln zł, obejmuje m.in. zakup linii do chleba, systemu automatycznego wypieku oraz linii krojąco-pakującej. Rozwiązania z obszaru Przemysłu 4.0 mają pozwolić spółdzielni usprawnić produkcję i poszerzyć ofertę, m.in. o bułki hertowe.
Podobny kierunek modernizacji, choć w zupełnie innej branży, obrała firma SB GRANIT z Zambrowa. Jej projekt zakłada automatyzację kolejnych etapów produkcji wyrobów kamieniarskich klasy premium: od wytwarzania, przez transport wewnętrzny po bezdotykową kontrolę jakości. Inwestycja o wartości ponad 4 mln zł została wsparta kwotą przekraczającą 2,3 mln zł w ramach naboru „Automatyzacja i robotyzacja w MŚP” z FEPW. Według założeń ma skrócić cykl produkcyjny o co najmniej połowę i umożliwić dostawy w ciągu pięciu dni roboczych.
Przykład obydwu beneficjentów pokazuje, że automatyzacja to coś znacznie więcej niż tylko zakup pojedynczej maszyny. To często zmiana wielu etapów funkcjonowania zakładu produkcyjnego, co wymaga właściwego doboru technologii do specyfiki danego projektu.
Innowacje dla dostępności
Inwestycje technologiczne to nie tylko usprawnienie produkcji. To przede wszystkim wsparcie dla rozwoju projektów znajdujących się na bardzo wczesnym etapie. Przykładem jest projekt firmy Sat-System polegający na stworzeniu i wdrożeniu pętli indukcyjnej ze wzmacniaczem, przeznaczonej dla osób z ubytkiem słuchu. Takie rozwiązania będą mogły być stosowane w instytucjach publicznych, obiektach infrastruktury kolejowej oraz w przestrzeni użyteczności publicznej - w urzędach, kinach, teatrach czy kościołach.
Prace obejmują m.in. doradztwo, testowanie prototypów i rozbudowę infrastruktury technicznej. Projekt o wartości ponad 4 mln zł realizowany jest w ramach działania „Wzornictwo w MŚP”, w ramach którego jego twórcy uzyskali dofinansowanie ponad 1,8 mln zł. Zrealizowana na koniec września wizyta pozwoliła zweryfikować stan prac nad pierwszą wersją pętli indukcyjnej, która dzięki wsparciu funduszy europejskich ma trafić na rynek.
Pszczoły i satelity
Technologie kosmiczne to obecnie jeden z najdynamiczniej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki. Dane zbierane w przestrzeni kosmicznej mogą stanowić istotne wsparcie m.in. dla branży rolniczej. Przykładem takich innowacji jest projekt Hive Mind rozwijany przez podlaski startup Erend Space. Jest to platforma, która ma łączyć analizę danych satelitarnych z algorytmami sztucznej inteligencji, by wskazywać tereny o dobrych warunkach dla zakładania pasiek. Rozwiązanie ma odpowiadać na problemy związane m.in. ze zmianami klimatu i utratą bioróżnorodności.
Hive Mind przeszło inkubację we Wschodnim Akceleratorze Biznesu 2 w ramach działania „Platformy startowe dla nowych pomysłów”. Kolejne etapy projektu mają rozwinąć platformę z wersji MVP do produktu gotowego do testów, a następnie umożliwić jej weryfikację z udziałem użytkowników oraz dostosowanie modelu sprzedaży do warunków rynkowych. Wartość projektu wynosi 700,9 tys. zł, z czego 589,9 tys. zł pochodzi z Funduszy Europejskich.
Misja studyjna przedstawicieli instytucji koordynujących objęła zarówno projekty modernizujące przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji rynkowej, jak i rozwiązania znajdujące się na wczesnym etapie rozwoju. Ich wspólnym punktem są konkretne potrzeby: sprawniejsza produkcja, lepsza dostępność usług czy optymalizacja podejmowanych decyzji biznesowych. Możliwość obserwacji takich przedsięwzięć z bliska pozwala zobaczyć, jak różne instrumenty wsparcia, finansowane z Funduszy Europejskim w realny sposób pomagają polskim przedsiębiorstwom w rozwoju innowacji.
