Lotnictwo to nie tylko kokpit. Jak pokazać młodym ludziom kariery w branży przyszłości?

Pilot, kontroler ruchu lotniczego, mechanik. To zawody, które najczęściej kojarzymy z lotnictwem. Tymczasem za każdym lotem stoi znacznie większy zespół ludzi: inżynierów, informatyków, analityków danych, specjalistów ds. bezpieczeństwa, logistyków, ekspertów od nowych technologii czy zarządzania. Jak sprawić, żeby młodzi ludzie zobaczyli w lotnictwie nie tylko fascynującą branżę, ale również swoją przyszłą ścieżkę zawodową?

To jedno z ważnych pytań, które wybrzmiało podczas Forum Edukacji i Kompetencji dla Lotnictwa, zorganizowanego 28 września w Warszawie przez Ministerstwo Infrastruktury. Spotkanie pod hasłem „Kadry dla nowoczesnego lotnictwa – wyzwania, potrzeby i kierunki działań” zgromadziło przedstawicieli branży, edukacji, administracji oraz młodego pokolenia. Ważnym elementem dyskusji była również rola Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Przemysł Lotniczy, działająca przy Prezesie PARP. Rada wspiera identyfikowanie potrzeb kompetencyjnych branży oraz wzmacnia współpracę pomiędzy pracodawcami, instytucjami edukacyjnymi i administracją. Jej działania mają istotne znaczenie dla lepszego dostosowania kształcenia do zmieniających się wymagań rynku pracy i przygotowania kadr odpowiadających na wyzwania nowoczesnego lotnictwa.

Od „chcę pracować w lotnictwie” do „wiem, co mogę robić”

Jednym z wyzwań stojących dziś przed sektorem jest nie tylko przygotowanie odpowiednich kompetencji, ale także pokazanie młodym ludziom, jak wiele możliwości daje praca w lotnictwie.

Branża zmienia się wraz z technologią. Pojawiają się nowe specjalizacje, rośnie znaczenie kompetencji cyfrowych i analitycznych, a coraz większą rolę odgrywają rozwiązania oparte na automatyzacji, danych i sztucznej inteligencji. To oznacza, że kariera w lotnictwie może zaczynać się nie tylko od marzenia o lataniu. Może prowadzić przez studia techniczne, informatykę, automatykę, analizę danych, zarządzanie, logistykę czy bezpieczeństwo. Może być związana z projektowaniem i utrzymaniem infrastruktury, obsługą operacji lotniskowych albo tworzeniem technologii wykorzystywanych przez sektor.

Właśnie tę różnorodność warto dziś mocniej eksponować. Kiedy młodzi ludzie słyszą o lotnictwie, powinni dostrzegać w nim nie tylko pojedyncze zawody, ale szerokie spektrum ścieżek kariery - od pracy technicznej i inżynieryjnej po specjalizacje związane z organizacją, zarządzaniem czy nowymi technologiami. Tym bardziej że wyobrażenia o przyszłości zawodowej i pierwsze decyzje dotyczące kariery kształtują się często na długo przed wejściem na rynek pracy.

Jak istotne jest docieranie z taką wiedzą do młodych ludzi, pokazuje historia jednego z prelegentów, który dorastał w Świdniku i tam uczęszczał do szkoły, a mimo to nie poznał możliwości zawodowych, jakie oferujeh lokalny przemysł lotniczy. Ta historia uświadamia, że nawet w miejscach silnie związanych z lotnictwem potencjał lokalnych przedsiębiorstw nie zawsze jest znany młodemu pokoleniu. Dlatego tak ważne jest budowanie bezpośrednich relacji między przedsiębiorstwami a szkołami oraz tworzenie okazji do poznawania branży z bliska.

Kluczowe jest więc nie tylko mówienie o możliwościach, ale przede wszystkim pokazywanie ich w praktyce. Spotkania z przedstawicielami branży, poznawanie specyfiki poszczególnych zawodów i odkrywanie kompetencji potrzebnych w lotnictwie pomagają młodym ludziom dostrzec, jak wiele dróg stoi przed nimi otworem. Aby zachęcić ich do wyboru kariery w lotnictwie, najpierw trzeba pomóc im zobaczyć, że taka droga w ogóle istnieje i pokazać, dokąd może prowadzić.

Branżę trzeba pokazać od środka

Samo przekazanie informacji o tym, że lotnictwo potrzebuje nowych kadr, to za mało. Młodzi ludzie muszą mieć możliwość zobaczenia, jak wygląda praca w sektorze i jakie wyzwania czekają na nich w konkretnych zawodach.

Pomóc mogą w tym spotkania z przedstawicielami branży, praktyki i staże, wizyty w firmach i na lotniskach, programy edukacyjne czy współpraca szkół i uczelni z pracodawcami.

Ważne jest również wykorzystanie nowoczesnych metod kształcenia. Podczas Forum dr hab. inż. Jarosław Kozuba, prof. Politechniki Śląskiej, mówił o możliwościach wykorzystania m.in. symulatorów, cyfrowych bliźniaków oraz technologii VR i AR.

Takie rozwiązania mogą nie tylko rozwijać konkretne umiejętności. Mogą również pomóc młodym ludziom zobaczyć, jak wygląda nowoczesne środowisko pracy i przekonać się, że ich zainteresowania – na przykład technologią, informatyką czy inżynierią – mogą znaleźć zastosowanie właśnie w lotnictwie.

Czego szukają przyszli pracownicy?

Pokazanie możliwości to jednak tylko jedna strona wyzwania. Druga to zrozumienie, czego sami młodzi ludzie oczekują od przyszłej pracy.

Perspektywę młodego pokolenia podczas Forum przedstawił Oskar Kubić z Uczelni Łazarskiego i Ministerstwa Infrastruktury. Rozmowa o przyszłości kadr nie może bowiem ograniczać się wyłącznie do pytania o potrzeby pracodawców.

Dla kolejnego pokolenia pracowników znaczenie mają nie tylko stabilność i bezpieczeństwo zatrudnienia, ale również możliwości rozwoju, kontakt z nowymi technologiami, zdobywanie przyszłościowych kompetencji czy poczucie, że wykonywana praca ma znaczenie.

Lotnictwo ma w tym obszarze wiele do zaoferowania. Trzeba jednak sprawić, żeby młodzi ludzie wiedzieli, jakie możliwości czekają na nich po drugiej stronie drzwi do tej branży.

Od rekomendacji do działania!

Rozmowa o przyszłych kadrach nie zaczyna się od zera. Kierunki zmian i potrzeby kompetencyjne sektora zostały już przeanalizowane m.in. w najnowszej rekomendacji Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Przemysł Lotniczy, działającej w ramach Systemu Sektorowych Rad ds. Kompetencji przy Prezesie PARP.

Rekomendacja pokazuje, jak zmienia się sektor i jakie kompetencje będą miały znaczenie w odpowiedzi na rozwój technologii, zmieniające się procesy oraz potrzeby rynku pracy.

Forum pozwoliło spojrzeć na ten temat z kolejnej perspektywy. Jeśli wiemy, jakich kompetencji będzie potrzebowało lotnictwo, kolejnym krokiem powinno być zastanowienie się, jak zachęcić młodych ludzi do ich zdobywania.