Zielona transformacja polskich firm nabiera tempa. 78 wniosków z rekomendacją do dofinansowania na ponad 156 mln zł!

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości przedstawia wyniki oceny wniosków o dofinansowanie w ramach działania 1.3 „Gospodarka o obiegu zamkniętym w MŚP”, finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027 (FEPW). Do dofinansowania rekomendowano 78 wniosków o łącznej wartości ponad 156,3 mln zł. Przedsiębiorcy planują wdrożenie rozwiązań, które pozwolą ograniczyć zużycie surowców, zmniejszyć ilość odpadów i efektywniej wykorzystywać dostępne zasoby.

Czym jest gospodarka o obiegu zamkniętym?

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ), nazywana również gospodarką cyrkularną, to model prowadzenia działalności, którego celem jest jak najefektywniejsze wykorzystanie surowców i ograniczenie ilości powstających odpadów. W przeciwieństwie do tradycyjnego modelu linearnego, opartego na zasadzie „weź – wyprodukuj – wyrzuć”, GOZ zakłada, że materiały i produkty powinny pozostawać w obiegu jak najdłużej.

Istotą tego podejścia jest traktowanie odpadów jako potencjalnych surowców do ponownego wykorzystania. Oznacza to m.in. ograniczanie zużycia materiałów i energii, ponowne wykorzystywanie produktów, ich naprawianie, recykling oraz projektowanie procesów produkcyjnych w sposób minimalizujący straty. Jedną z koncepcji wspierających transformację w kierunku GOZ jest zasada 6R: odmawiaj (refuse), ograniczaj (reduce), używaj ponownie (reuse), naprawiaj (repair), poddawaj recyklingowi (recycle) i przemyśl na nowo (rethink).

Wdrażanie tych rozwiązań przynosi korzyści nie tylko środowisku, ale również samym przedsiębiorstwom. Pozwala ograniczać koszty działalności, zwiększać efektywność wykorzystania zasobów, rozwijać innowacyjne rozwiązania i wzmacniać konkurencyjność na rynku. Właśnie takie działania wspiera PARP w ramach działania 1.3 FEPW, pomagając przedsiębiorstwom przechodzić do bardziej zrównoważonych modeli prowadzenia działalności.

Wyniki naboru – ponad 156 mln zł na zieloną transformację

 W ramach naboru nr FEPW.01.03-IP.01-001/26 do oceny merytorycznej skierowano 270 wniosków. Pozytywną rekomendację do dofinansowania uzyskało 78 z nich, a łączna wartość rekomendowanych projektów wynosi 156 306 168,33 zł. Kolejnych 19 wniosków nie zostało wybranych do dofinansowania z powodu wyczerpania dostępnej puli środków. Ich łączna wartość to ponad 30,8 mln zł. Negatywnie oceniono 172 wnioski, a jeden został wycofany na etapie oceny merytorycznej.

Które regiony Polski Wschodniej skorzystają ze wsparcia?

Projekty rekomendowane do dofinansowania pochodzą z sześciu województw Polski Wschodniej. Najwięcej z nich zrealizowanych zostanie w województwie podkarpackim – 29. Na kolejnych miejscach znalazły się województwa podlaskie i lubelskie, z których pochodzi po 14 rekomendowanych projektów.

Podział projektów według województw przedstawia się następująco:

• podkarpackie – 29 projektów,
• podlaskie – 14 projektów,,
• lubelskie – 14 projektów,,
• świętokrzyskie – 10 projektów,
• warmińsko-mazurskie – 6 projektów,,
• mazowieckie – 5 projektów.,

Zróżnicowanie regionalne pokazuje, że transformacja w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym obejmuje przedsiębiorstwa z całego makroregionu Polski Wschodniej.

Jakie projekty otrzymają dofinansowanie?

Wśród projektów rekomendowanych do wsparcia znalazły się przedsięwzięcia reprezentujące różne branże i obszary działalności gospodarczej. Wśród kluczowych branż wskazano tworzywa sztuczne, meblarstwo, budownictwo, opakowania i logistyka, przemysł motoryzacyjny oraz przemysł spożywczy.

Przykładem jest przedsiębiorstwo zajmujące się obróbką metali i nakładaniem powłok ochronnych. Planowana transformacja obejmuje zmianę technologii zabezpieczania antykorozyjnego, w tym recyrkulację śrutu wykorzystywanego w procesie obróbki ścierno-strumieniowej. Projekt zakłada również ograniczenie ilości zużytego piasku i ścierniwa oraz zmniejszenie emisji lotnych związków organicznych.

Wśród rekomendowanych projektów znalazło się również przedsięwzięcie przedsiębiorstwa cateringowego. Zakłada ono wdrożenie systemu ERP z modułem AI forecasting, który ma pomóc ograniczyć straty surowców z 20 do 7 proc. Planowane jest także usprawnienie logistyki dostaw dzięki telematyce i algorytmom optymalizującym trasy pojazdów. Istotnym elementem projektu będzie zwiększenie udziału opakowań wielorazowych – z 7 do 80 proc. wykorzystywanych opakowań.

Przykłady te pokazują, że gospodarka o obiegu zamkniętym to nie tylko ograniczanie odpadów, ale również modernizacja procesów produkcyjnych, cyfryzacja, automatyzacja i poszukiwanie nowych, bardziej efektywnych modeli prowadzenia działalności.

Kolejny nabór planowany w 2027 roku

Przedsiębiorcy zainteresowani wdrażaniem rozwiązań z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym będą mogli ubiegać się o wsparcie również w kolejnej edycji programu. PARP planuje uruchomienie następnego naboru w 2027 r. Dokładny termin oraz wysokość dostępnej alokacji nie zostały jeszcze ustalone.

Kolejny nabór będzie dotyczył II etapu programu, czyli wdrażania modelu biznesowego GOZ-transformacji. Przedsiębiorcy będą mogli ubiegać się o wsparcie na realizację działań wynikających z opracowanego wcześniej modelu, obejmujących m.in. wdrażanie nowoczesnych technologii, modernizację procesów produkcyjnych, ograniczanie zużycia surowców i energii oraz bardziej efektywne gospodarowanie zasobami.