Europa ogranicza import z Chin. To szansa dla polskich firm

Indyjska spółka Tata Power przygotowuje pierwszy eksport ogniw i paneli fotowoltaicznych do Europy, która dąży do ograniczenia zależności od dostaw z Chin. To kolejny sygnał wskazujący, że konkurencja o miejsce na europejskim rynku czystych technologii wyraźnie rośnie. Dzięki koordynowanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) inicjatywie STEP Cleantech, polskie firmy mogą do 11 sierpnia ubiegać się o wsparcie na rozwój własnych zdolności produkcyjnych w tym zakresie. Dofinansowanie może wynieść do 150 mln zł. Działanie finansowane jest z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).

Nowi gracze dostrzegają lukę na europejskim rynku

Indyjski koncern energetyczny Tata Power planuje wejść na europejski rynek z ofertą ogniw i modułów fotowoltaicznych. Jak podał Reuters, spółka dysponuje zdolnością wytwarzania 4,9 GW zintegrowanych ogniw i modułów, a ponadto planuje rozwój produkcji do 10 GW w obszarze wafli i wlewków krzemowych. Jej prezes, Praveer Sinha ocenił, że w tylko jednym europejskim kraju może istnieć możliwość sprzedaży 2–3 GW produktów[1].

Zainteresowanie indyjskiego producenta europejskim rynkiem nie jest przypadkowe. Ponad 95 proc. modułów fotowoltaicznych instalowanych w Unii Europejskiej pochodzi z importu. W 2023 r. Chiny odpowiadały za około 94 proc. dostaw modułów i ogniw na unijny rynek[2].

Unia stawia na własne moce produkcyjne

Aby zmniejszyć zależność od zagranicznych dostawców, UE prowadzi intensywne działania na rzecz rozwoju europejskiego sektora cleantech. Zgodnie z unijnym Aktem w sprawie przemysłu neutralnego emisyjnie, do 2030 r. zdolności produkcyjne państw Wspólnoty w obszarze czystych technologii mają pokrywać co najmniej 40 proc. rocznych potrzeb związanych z ich wdrażaniem. Realizacja tego założenia będzie wymagała rozbudowy europejskiego zaplecza produkcyjnego – m.in. nowych linii technologicznych oraz rozwoju firm wytwarzających urządzenia i komponenty dla energetyki słonecznej i wiatrowej, magazynowania energii czy sieci elektroenergetycznych[3].

Unijne cele w zakresie rozwoju czystych technologii stanowią szansę dla europejskiego przemysłu, który jednak musi mierzyć się z presją ze strony konkurencji. Rozwój energetyki odnawialnej tworzy popyt na urządzenia, komponenty i materiały, jednak sektorem tym rządzą obecnie zagraniczni producenci – w znacznej części pochodzący z Chin. Aby wywalczyć swoje miejsce na rynku, europejskie przedsiębiorstwa muszą skupić się na skalowaniu działalności, uruchomieniu seryjnej produkcji oraz możliwości szybkiego dostarczania rozwiązań odbiorcom.

Do 150 mln zł na inwestycje

Dla polskich firm jednym z instrumentów umożliwiających udział w tym procesie jest Inicjatywa STEP Cleantech. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) prowadzi dwa nabory dla sektora czystych i zasobooszczędnych technologii: „Ścieżka A: Innowacyjne technologie krytyczne” oraz „Ścieżka B: Strategiczna niezależność UE”. Finansowany z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG) program jest skierowany zarówno do MŚP, jak i do dużych przedsiębiorstw.

Ścieżka A obejmuje inwestycje dotyczące technologii wnoszących na rynek innowacyjny lub najnowocześniejszy lub przełomowy element o istotnym potencjale gospodarczym. Ścieżka B koncentruje się na projektach przyczyniających się do ograniczania lub zwalczania strategicznej zależności Unii Europejskiej.

Wsparcie obejmuje rozwiązania związane z odnawialnymi źródłami energii, magazynowaniem, wodorem, bateriami i inteligentnymi sieciami energetycznymi. Finansowane mogą być także technologie wychwytywania i wykorzystania CO₂, dekarbonizacji przemysłu, biotechnologie dla klimatu i energetyki, zaawansowane materiały, recykling surowców krytycznych oraz inicjatywy z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym.

Ostatnie dni na złożenie wniosku

Dofinansowanie dla pojedynczego przedsiębiorstwa może sięgnąć 150 mln zł. W zależności od rodzaju pomocy oraz charakteru inwestycji, może ono pokryć do 75 proc. kosztów kwalifikowalnych. Ich minimalna wartość wynosi 10 mln zł. Przedsiębiorca musi zapewnić co najmniej 25 proc. wkładu własnego.

Środki można przeznaczyć m.in. na zakup maszyn i urządzeń, nieruchomości, roboty budowlane, wartości niematerialne i prawne, a także usługi szkoleniowe i doradcze związane z realizacją projektu. Wsparcie może zatem objąć zarówno uruchomienie nowej produkcji, jak i rozbudowę lub unowocześnienie istniejącego zakładu, jeżeli projekt wpisuje się w cele STEP.

Nabór potrwa do 11 sierpnia 2026 r. Wnioski należy składać za pośrednictwem Lokalnego Systemu Informatycznego dostępnego na stronie PARP.

[1] Tata Power eyes first solar exports to Europe as EU curbs China reliance | Reuters

[2] Tamże

[3] https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A02024R1735-20240628&