Niniejszy podręcznik stanowi kompleksowe, praktyczne opracowanie poświęcone budowaniu cyberodporności w klastrach oraz wzmacnianiu kompetencji koordynatorów w zakresie bezpieczeństwa cyfrowego. Publikacja prowadzi czytelnika przez pełne spektrum zagadnień – od wprowadzenia do cyberbezpieczeństwa i omówienia kluczowych regulacji, przez rolę koordynatora klastra jako organizatora, edukatora i integratora ekosystemu, aż po zestaw praktycznych narzędzi, dobrych praktyk i propozycji usług możliwych do wdrożenia na poziomie klastra.

Struktura podręcznika obejmuje dziewięć rozdziałów. Pierwsze z nich tworzą fundament teoretyczny i regulacyjny, przedstawiając typowe zagrożenia, kontekst geopolityczny oraz wymogi wynikające z NIS2, krajowego systemu cyberbezpieczeństwa czy Aktu o Odporności Cyfrowej. Kolejne części skupiają się na działaniu koordynatora – od diagnozy dojrzałości cyberbezpieczeństwa podmiotów członkowskich, przez budowanie świadomości i sieci wsparcia, po wymianę informacji o zagrożeniach i rozwijanie wspólnych inicjatyw (m.in. klastrowy ISAC).

W podręczniku ujęto także obszar wewnętrznego bezpieczeństwa koordynatora oraz zestaw metod wspierania członków klastra: oceny poziomu cyberbezpieczeństwa, działania na rzecz bezpieczeństwa łańcucha dostaw, budowanie sieci zaufanych dostawców i katalog usług, które klaster może rozwijać – takich jak wspólny SOC, CTI, doradztwo prawne czy testy odporności.

Istotną część publikacji stanowią praktyczne wskazówki dotyczące finansowania działań cyberbezpieczeństwa, zarówno z funduszy unijnych i krajowych, jak i poprzez współpracę z European Digital Innovation Hubs. Rozdział dotyczący działań zbiorowych podpowiada, jak budować strategię cyberodporności klastra, mierzyć rezultaty, prowadzić ćwiczenia i symulacje oraz rozwijać partnerską współpracę między klastrami.

Całość uzupełniają studia przypadków, słownik terminów, zestaw rekomendowanych narzędzi oraz przewodnik po rozwiązaniach przedstawionych w publikacji. Dzięki temu podręcznik stanowi praktyczne narzędzie, które może wspierać koordynatorów w systemowym rozwijaniu usług cyberbezpieczeństwa, poprawie odporności firm członkowskich oraz podnoszeniu bezpieczeństwa całych ekosystemów klastrowych.